AC Servomotor Çeşitleri

AC Servomotor Çeşitleri
Daha önceki bahislerde de söylendiği gibi servomotorlarda rotor mili klasik motorlara göre ince ve uzun yapılır. SM ve IM tipli olarak iki çeşidi vardır. Motorun devir, konum ve tork kontrolününün önemli olduğu yerlerde servomotorları kullanmak kaçınılmazdır.

Read the rest of this entry »

Ac Motorda İnverter ile Hız Ayarı Nedir

Ac Motorda İnverter ile Hız Ayarı Nedir
Son zamanlarda geliştirilen elektrikli ev aletlerinde ve ambalaj/paketleme, yatay malzeme taşıma gibi endüstriyel ürünlerde inverter, yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Örneğin, çoğu klimada inverter mevcuttur. Klimalarda güç elemanı olarak motor kullanılır. Odanın istenen ortalma sıcaklığı klimada ayarlanır. Eğer klima, Aç–Kapa (On-Off) esasına göre çalışacaksa (klima tam güçte çalışacak ya da hiç çalışmayacak)

Eğer klimanın motoru istenilen hızda serbestçe çalışabilirse ayarlanan sıcaklık değeri her zaman sabit kalacaktır.

İnverter; bir motorun hızını belirli frekans aralıklarında (Örneğin, 0.5 … 320 Hz) ayarlayabilen bir cihazdır.

Her bölüm aşağıdaki şekilde görev üstlenir.
Çevirici kısım : Şehir şebekesinden gelen AC akım, DC akıma çevrilir.
Akım düzenleyici kısım : DC akımdaki dalgalanmaları düzenler.
İnverter kısım : DC akım kaynağı alternatif akım kaynağına çevrilir. Bu işlem yapılırken oluşturulacak yeni AC akımın değişken frekansı burada düzenlenir.
Akım kontrol kısmı : Motor hızı temel olarak bu bölümden kontrol edilir

AC Motorların Klasik Devir Ayarı Nasıldır

AC Motorların Klasik Devir Ayarı Nasıldır
AC motorlar, şebekeden beslenerek sabit hızda çalıştırılırlar. Motor hızının değişimi ya kutup sayısının değişimiyle ya da besleme frekansının değiştirilmesi ile sağlanır. Stator kutup sayısını ikiye katlama, senkron hızı yarıya düşürür. Fiziki olarak kutup sayısının değişimi mümkün olmadığından ayarlanabilir hız ihtiyacının karşılanabilmesi için mikroişlemci tabanlı denetleyiciler geliştirilmiştir. Matkap tezgâhlarında olduğu gibi iki kademeli hızı ayarlanabilen AC motorlarda yardımcı sargı vardır.

Read the rest of this entry »

AC Senkron Motor Nedir

AC Senkron Motor Nedir
Senkron motor, indüksiyon motoru ile temelde aynı yapıda olmasına rağmen rotorunda az bir farklılık vardır. Rotor yapısı bu motor milinin statorun manyetik alanı ile aynı hızda (eş zamanlı, senkron) dönmesi sağlar. Rotor çevresinde oyuk ve dişler vardır. Oyukların sayısı stator kutup sayıları ile prantılıdır. Çoğu zaman oyuk ya da dişlere çıkıntılı kutup olarak anılır. Bu çıkıntılar manyetik alan kısa bir yol oluşturarak rotorun stator ile hemen aynı hizaya gelmesini ve manyetik alanla aynı hızda dönmesini sağlar.

Read the rest of this entry »

AC İndüksiyon Motorlar Nedir

AC İndüksiyon Motorlar Nedir

Elektrik motor tasarımı manyetik alan içindeki iletkenlerin yerleşimine dayanır. Motor sargısı birçok iletkenden meydana gelir. Sargı tarafından oluşturulan kuvvet sargıdan geçen akıma ve manyetik alan şiddetine bağlıdır. Sargıdan ne kadar çok akım geçerse o kadar çok kuvvet(tork) elde edilir. Aslında iki manyetik alanın etkileşimi harekete sebep olur.
İndüksiyon motoru, döner bri transformatör olarak kabul edilebilirse anlaşılması daha kolay olacaktır. Transformatörün birincil sargısına gerilim uygulanırsa sargılardan bir akım akar ve ikincil sargıda bir gerilim indüklenir. Birincil sargı indüksiyon motorunun statoru, ikincil sargısı ise rotorudur. Bir manyetik alan statorda meydana getirilir ve ikinci manyetik alan rotorda indüklenir. Bu iki manyetik alanın etkileşimi hareket olarak görünür.

Read the rest of this entry »

AC SERVOMOTORLAR NEDİR

AC SERVOMOTORLAR NEDİR
Motor kontrol, otomasyon sistemlerinin en önemli konularından birisidir. Üretim ya da taşıma, kaldırma gibi işlemler süresince belirli özel noktalar arasında çeşitli hareketlere ihtiyaç duyulur. Bu hareketler hidrolik, pnömatik ya da elektrik motorları ile sağlanır.
AC servomotorala ya tek fazlı ya da üç fazlıdır. Küçük işlerde kullanılan motorlar tek fazlıdır. Yani tek bir sinüs dalgası ile sürülürler. Üç faz, birbirinden 120 faz farklı ardışık üç sinus dalgası ile sürülürler ve yüksek güç gerektiren ve dönmede düzgünlük aranan yerlerde kullanılır.
Genel kullanım olarak 2 çeşit servomotor kullanılmaktadır. Bunlardan birisi senkron motor (SM), diğeri indüksiyonlu motordur (IM).

Fırçasız dc motorun Mikroişlemci ile Kontrolü

Fırçasız dc motorun Mikroişlemci ile Kontrolü
Şekil  te görülen devrede transistorlerin nasıl sürüleceği anlatılmadı. Hall sensöründen gelen bit desenine göre ilgili transistörler, ya FDC kontrolü için imal edilen Panasonic’in AN826, Hitachi’nin HA13412 gibi entegreler ile ya da mikrodenetleyiciler ile sürülür. Küçük uygulamalar için mikrodenetleyiciler, bünyesibde kısıtlı da olsa ROM, RAM ve I/O portu barındırdığı için mikroişlemcilerin yerine geçmişlerdir.

Read the rest of this entry »

FDC Motorun Sürülmesi nasıldır

FDC Motorun Sürülmesi nasıldır
Üç fazlı fırçasız DC motorun sürülmesi anlamak için   takip edeceğiz. Burada anlamayı kolaylaştırmak bakımından rotor konumunu tesbit için optik metot kullanılmıştır. Hall sensörlü algılama yöntemini akabinde vereceğiz.

Read the rest of this entry »

Hall sensörünün rotor konumunu nasıl algılar

Hall sensörünün rotor konumunu nasıl algılar
(a), her birinde bir sargı olan iki stator kutbunu, rotoru ve bu rotora yakın bir yere yerleştirilen bir Hall sensörünü,   (b), ise W1 ve W2 sargılarındaki akımı anahtarlayan ik transistör ve Hall sensörü arasındaki bağlantıyı göstermektedir.
Bu durumda Hall sensörü rotorun kuzey kutbunu algılar.W2 enerjilenerek stator kutbunda S kutbu oluşur ve rotoru satin tersi yönünde döndürür.

Bu konumda Hall sensörüne manyetik alan etkimediğinden iki transistör de OFF durumundadır ve W1 ve W2’den akım geçmez.

Hall sensörü rotorun S kutbunu algılar ve W1 enerjilendirilir. W1’in bağlı olduğu statorda S kutbu oluşturulurarak rotorun N kutbunu çekmesi sağlanır. Bu da saatin tersi yönünde bir dönme sağlar.

Bu ardışık ardımlar takip edilerek motor milinin daimi olarak dönmesi sağlar.
Böyle bir yapı ile bir sıkıntı, motor miline ağır bir yük bağlı ise hareket (b) durumunda durabilir. Bu yüzden birçok fırçasız DC motor, iki ya da daha fazla Hall sensörlü ve üç ya da daha fazla sargılı yapılmaktadır.

Alan Etkili Sensör (Hall effect sensör)

Alan Etkili Sensör (Hall effect sensör)
Fırçalı DC motordan farklı olarak FDC motorun anahtarlanması elektronik olarak yapılmaktadır. Motor milini döndürmek için stator sargıları doğru sırada anahtarlanmalıdır. Bu noktada bir sargıya enerji verildikten sonra bir sonra enerji verilecek sargının tesbit edilmesi önemlidir. Rotorun konumu, statora gömülü alan etkili sensörlerle öğrenilmektedir.
Alan etkili sensörler, manyetik alanın varlığını algılar. Alan etkisi ilk defa 1879 yılında Dr. Edwin Hall tarafından keşfedildi. Yaptığı deneylerde içinden akım geçen altından yapılmış ince bir altın plakanın bir yüzüne, manyetik alanı dik olacak şekilde bir mıknatıs yerleştirilirse, altın plakanın diğer ucunda bir potansiyel farkı meydana geldiğini buldu. Bu gerilim farkı, iletkenden geçen akımla ve iletkende oluşan manyetik akı ile orantılıdır.
Hall etkisini göstermektedir. İçinden akım geçen ince bir plakanın çıkış uçları, akıma dik olacak şekilde bağlanmıştır. Herhangi bir manyetik alan olmadığı durumda bir potansiyel fark yoktur
Plakaya dik bir manyetik alan olduğunda, Lorentz kuvveti denen etki plaka üzerindeki akımın dağılımını bozmaktadır. Bu da plakaya dik bağlanan çıkışlarda bir potansiyel fark oluşturmaktadır. Bu potansiyel farka Hall gerilimi adı verilmektedir.
Lorentz kuvveti sonucu elektronlar Fleming’in sol el kuralınca sola doğru yönlenir. Bu da sol tarfta negatif polarma, sağ tarafta ise pozitif polarma oluşturur.
Hall gerilimi 30 mV değerinde bir gerilim olduğundan bir yükselteç ile yükseltilmelidir. Günümüzde Hall sensörü, gerilim düzenleyici ve Schmitt tetikleyici ile beraber tek bir kılıf içinde sunulmaktadır.
Bazı Hall sensörler tek çıkışlı olarak imal edilirken bazı sensörler iki çıkışlı yapılır. Tek çıkışlı Hall sensörü motor dönerken N kutbundan S kutbuna geçişi algıladığında sinyal verir. Diğeri S kutbundan N kutbuna geçişinde de sinyal verir.
motor içine sabit olarak yerleştirilen alan etkili sensörleri göstermektedir. Burada manyetik akı rotorun mıknatısından sağlanmaktadır. Bazı motorlarda ise motor miline bağlanan yardımcı bir mıknatıstan sağlanır.