aydınlatma terimleri

Işık: Dalga teorisine göre ışık, elektromanyetikışınlanma(radyasyon) enerjisinin gözle görülebilen bir şeklidir. Belli biryayılma hızına, frekansa ve dalga boyuna sahiptir. İnsanoğlu bu elektromanyetikdalgaların sadece dalga boyu 380 nm ile 780 nm arasında değişen ve renk olaraktanımlanan kısmını görebilir.

Renk: Farklı dalga boylarındaki ışınların insan beynindeyaptığı çağrışımlardır. Bir ışık demetinin rengini tayfsal özellikleribelirler.

Tablo 1 : Renklerin spektrumdakidalga boyları

Görme: Göze giren ışığın doğurduğu duyumsal izlerle, dışçevredeki ayrıntıların algılanması olarak tanımlanır. Diğer bir deyişle görme,ışığın nesnelerden geçerken yada yüzeylerinden yansırken uğradığı nicel yadanitel değişiklerle göze gelmesi sonucu algılanmasıdır.

Uzay açı: içerisinden belirli bir ışık akısı geçen koniveya piramit şeklindeki uzay parçasına uzay açı denir ve ile gösterilir. 1m²lik düzlemi gören uzayaçının değeri 1 steradyan olarak tanımlanır.

Işık akısı: Bir ışık kaynağından ışıyan akının göze etkiyenkısmına ışık akısı denir ve ile gösterilir. Birimi lümendir ve ışınımınparlaklık duyusu uyandırma yeteneğini temsil eder. Toplam ışık akısı ise birkaynaktan çıkan ve uzayın muhtelif kısımlarına yayılan ışık akılarının toplamıolarak tanımlanır.

Işık miktarı: Belli bir etki süresi için bir kaynaktançıkan toplam ışık akısı olarak tanımlanır ve Q ile gösterilir. Birimi lümensaniye veya lümen saattir.

Işık şiddeti: Noktasal bir ışık kaynağının herhangi bir doğrultusundaki ışık şiddeti, bu doğrultuyuiçine alan uzay açısından çıkan ışık akısının, uzay açıya bölümü olaraktanımlanır. Birimi Candeladır ve cd ile gösterilir. 1 lümenlik ışık akısının 1steradyanlık uzay açısından çıkması durumunda ışık şiddeti 1 cd olur.

Aydınlık düzeyi: Birim yüzeye düşen toplam ışık akısı o yüzeyinaydınlık düzeyi olarak tanımlanır ve E ile gösterilir. Birimi lüxtür.

Parıltı: Bir doğrultusundaki parıltı o doğrultudan görünenbirim yüzeyden çıkan ışık şiddetidir ve L ile gösterilir. Birimi nesneler içinnit, ışık kaynakları için stilbtir.

Fotoğrafik uyarma: Fotoğrafçılıkta çok kullanılan bu kavramaydınlık düzeyi ve bunun etki süresi ile orantılıdır ve U ile gösterilir.Birimi lüx saniyedir.

Fotometrik ışıntı: Işık yayan bir yüzeyin ışık akısıyoğunluğudur ve R ile gösterilir. Birimi phottur. Tanımı aydınlık düzeyinebenzer fakat, fotometrik ışıntı aktif, aydınlık düzeyi ise pasif birbüyüklüktür.

Fotometrik Yasalar

Kosinüs Yasası: Paralel ışınlardan oluşan ışık demetine maruz kalan bir Syüzeyinin aydınlık şiddeti ışık akısının yüzeye geliş açısı olan değerine bağlı olarak değişir. Işık akısısabit kabul edilirse yüzeydeki aydınlık şiddetinin değişimi tamamen ışık akısıile yüzey arasındaki açıya bağlı olacaktır. Yani, ışık akısı yüzeye ne kadardik gelirse yüzeyin aydınlık şiddeti o kadar yüksek olacaktır. Işıkkaynaklarının verimli kullanılması konusunda ışık kaynağından çıkan ışığınyüzeye geliş açısı önemli rol oynamaktadır.

Uzaklıkların Karesi İle Ters Orantı Yasası: Işık kaynağını noktasal olarakdüşünürsek, kaynaktan herhangi bir doğrultusuna dik düzlemlerdeki aydınlıkşiddetleri, düzlemlerin kaynağa olan uzaklıklarının karesiyle ters orantılıdır.Herhangi bir ışık kaynağından belli bir uzaklıkta bulunan yatay düzleminaydınlık şiddeti, düzlemin kaynağa olan uzaklığına ve ışık akısının yüzeyegeliş açısına bağlıdır.

Lambert Yasası: Lambert yasasına göre, her doğrultudaki parıltısı sabit olanyüzeye ışık yayan yüzey veya ideal dağıtıcı yüzey denir. Bir yüzey LambertYasasına göre ışık yayıyorsa mattır.

Talbot Yasası: Bir ışık kaynağının parıltısı periyodik olarak değişir ve budeğişme göze sabit bir parıltı kaynağı gibi gözükürse kaynağın bu titremefrekansına kritik titreme frekansı denir. Bir ışık uyarımının kritik titremefrekansına eriştikten sonra sürekliymiş gibi görünmesi ilk defa Talbottarafından bulunmuştur. Bu yasa fotometride daha çok ışığı zayıflatma yasası olarakkullanılır.

IP KorumaSınıfı